independent

Tuesday 20 August 2019

Ghaeilge Oideachas trí

FÉACHANN LUCY BOWLER AGUS KIRSTEN GORBY-RONAN AR NA BUNTAISTI AGUS MI-BHUNTAISTI DE OIDEACHAS TRI GHAEILGE

IS TOPAIC conspóideach é, le toraidh tairbhiúil agus mí-thairbhiúil. Toisc gur daltaí muid sa taon scoil lán-Ghaeilge amháin i Loch Garman, rinneamar an cinneadh taighde a dheánamh ar an topaic seo. Ag bailiú eolas ar an leibhéal den méid Ghaeilge atá in úsáid ag méadú. Nó más teanga é atá ag fail bháis agus mura bhfuil pointe an teanga a foghlaim. Tá súil againn go léiríonn an alt seo na príomh buntáistí agus mí-bhuntáistí de oideachas trí Gaeilge.

BUNTÁISTÍ:

Is é an príomh buntáiste atá ag baint le oideachas trí Gaeilge ná na marcanna agus pointí breise a fhaigheann tú sna scrúdaithe stáit, an Teastas Sóisearach agus na hArd Teiste. Tá pointí sa bhreis a fháil trí na scrúdaithe seo a dheánamh trí Ghaeilge. Is buntáiste iontach é do daltaí atá ag freastal ar scoileanna lán-Ghaeilge agus is é sin cheann de na príomh rudaí a meallann daoine chuig scoileanna Ghaeilge/chun a gcuid oideachas a dhéanamh trí Gaeilge. Is rud iontach é gur féidir 10% den chéad scór a bhí agat, a bheith curtha leis.

Is é teanga dúchais na hÉirinn. Teanga Ceilteach, tearc agus uathúil. Ag cruthú níos mó sui mi stair na hÉirinn.

Tá Gaelgóirí sa Bhreatain, SAM, Ceanada agus san Astráil chomh maith. Tá fianaise go bhfuil an teanga ag scaipeadh agus an mead daoine atá in ann é a labhairt ag dul i mhéid, ní amháin in Éire ach ar fud an domhan. Le 391,470 daoine in Éire líofa.

Osclaíonn oideachas trí Gaeilge doirse don glúin nua an seans a bheith compórdach agus muiníneach leis an tuiscint agus ábaltacht a teanga dúchais a labhairt.

Cuireann an oideachas trí Gaeilge cultúr agus oidhreacht na tire chun cinn. Agus tá sin go maith don tír agus tionscal turasóireachta.

Is tréith mórthaibhseach é bheith in ann labhairt trí Gaeilge. Cheapann na saoránaigh ó tíortha eile gur rud iontach é oideachas trí ghaeilge. D'fhéadfadh sé a bheith mar bhuntáiste de daoine a bíonn ag lorg obair thar lear, go háirithe i dtíortha mar an Mheirceá agus tíortha eile a bhfuil an cultúr Éireannach coitianta.

MÍ-BHUNTÁISTÍ:

Níl go leor leabhar gur féidir a fháil trí Gaeilge le haghaidh na scrúdaithe stáit, chuireann sin níos mó brú ar daltaí/múinteoirí, mar go gcaithfidh siad nótaí a athrú ó Béarla go Gaeilge.

Níl go leor cúrsaí triú leibhéal gur féidir déanamh trí gaeilge agus léiríonn sin nach bhfuil mórán pointe oideachas trí Ghaeilge a fháil mar nach bhfuil go leor bealaí chun choinnigh le oideachas trí Ghaeilge.

Chomh maith faigheann na daltaí a rinne a chuid oideachas trí Ghaeilge é deacair nuair a tagann sé go dtí oideachas triú leibhéal agus tá orthu é a dhéanamh trí Béarla.

Tá sé deacair ar daltaí ranganna taobh amuigh den scoil a dhéanamh mar is minic a tarlaíonn sé go mbíonn na ranganna trí Bhéarla amháin. Braitheann an-chuid daltaí ar cabhair taobh amuigh den scoil an chuid obair a tuiscint. Agus is mí-bhuntáiste ollmhór é sin don dalta agus a bheith ag cur níos mó brú air.

Tá ganntanas múinteoirí i gcónaí le feiceáil i scoileanna lán-Ghaeilge. Go háirithe in áiteanna nach Gaeltacht iad, nuair atá níos lú daoine líofa sa Ghaeilge. Tá éifeacht diúltach ag seo ar na daltaí, mar gheall ar an ganntanas muinteoirí ata ann caithfaidh muinteoirí ábhar a múineadh nach siad cáinnithe iontu. Bíonn droch-éifeacht ag seo ar an scoil comh maith.

Most Read

News